Şanlıurfa’da yer alan ve dünyanın en eski inanç merkezleri arasında kabul edilen Göbeklitepe ile Karahantepe, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni bulgulara ev sahipliği yapmaya devam ediyor. Son kazılarda ortaya çıkarılan 30 yeni eser, Neolitik döneme dair bilgileri yeniden şekillendirirken, içlerinde en çok dikkat çeken parça ise bilim insanlarının “ölüm yüzü” olarak adlandırdığı gizemli bir heykel oldu.
11 Bin Yıllık Sır: Dikilmiş Ağız ve Kabuğa Benzer Gözler
Doç. Dr. Eylem Özdoğan’ın başkanlığında sürdürülen kazılarda gün yüzüne çıkarılan heykel, MÖ 9.500 yıllarına tarihleniyor. Heykelin ağız kısmının adeta dikilmiş gibi kapalı olması ve göz çukurlarının kabuğu andıran malzemelerle doldurulmuş görünmesi, uzmanların dikkatini çekti. Kaburgaları belirginleştirilmiş bu figür, Neolitik dönemde ölüm algısına yönelik en çarpıcı örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.“Ölüm Yüzü” Figürü Ne Anlatıyor?
Arkeologlara göre heykelde özellikle ağız ve göz bölgelerinin vurgulanması, ölülerin kimliği, hafızası ve yaşayanlarla olan bağı hakkında ritüel bir anlatı taşıyor olabilir. Benzer yüz müdahalelerinin Yakın Doğu’nun farklı bölgelerinde de görülmesi, bu geleneğin Neolitik topluluklar arasında paylaşılan bir inanç sistemiyle ilişkili olduğunu düşündürüyor.Yeni Keşifler Neolitik Döneme Işık Tutuyor
Söz konusu heykel, bu dönem insanlarına dair önemli bilgiler sunan; hayvan ve insan figürleri, kaplar, kolyeler, tabaklar ve insan biçimli boncuk gibi yaklaşık 30 farklı buluntunun arasında yer alıyor. Keşifler, avcı-toplayıcılıktan yerleşik yaşama geçiş sürecinin sanatsal ve ritüel boyutlarını daha iyi anlamaya yardımcı oluyor.Uygarlığın Beşiğinde Yeni Bir Sayfa
UNESCO Dünya Mirası Göbeklitepe ve yakınındaki Karahantepe, binlerce yıl öncesine ait sembolik anlatımların çözülmesiyle birlikte insanlık tarihine dair bilinenleri yeniden yorumlamayı sürdürüyor. “Ölüm yüzü” heykeli ise bu büyük hikâyenin en etkileyici parçalarından biri olarak öne çıkıyor.
