DEDAŞ’ın el koyduğu desteklemeler için kanun teklifi

CHP İstanbul Milletvekili Av. Mahmut Tanal, devlet tarafından çiftçilerin banka hesaplarına aktarılan tarımsal destek paralarına, su kullanım hizmet bedeli ve tarımsal sulamaya ilişkin elektrik borcu bulunduğu gerekçesiyle el konulmasını engellemek amacıyla kanun teklifi hazırladı. 

Tanal’ın TBMM Başkanlığı’na sunduğu kanun teklifinin gerekçesinde, “Tarımsal destekleme ödemesinden yararlanmaya hak kazanan çiftçilerin vadesi geldiği halde ödenmeyen sulama işletme ve bakım ücreti veya su kullanım hizmet bedeliyle münferiden tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerji borcunun, destek ödemelerinden mahsup edilmesi” vurgusu yapıldı. İktidar tarafından 2018 yılında hayata geçirilen düzenlemenin yanlış olduğuna dikkat çekildi. 

Özel şirketler devlet kurumu gibi el koyuyor

Teklifin gerekçesinde, elektrik ve sulama borcu sebebiyle kesinti yapılan bedellerin, çiftçiye devlet tarafından tarımı desteklemek ve geliştirmek için yatırılan tarımsal destekleme ödemelerinden yapıldığı belirtildi. Gerekçede, devletin tarımı kalkındırmak için çiftçiye ödediği paranın, özel şirketler tarafından hiçbir cebri icra kanalına başvurulmadan adeta bir devlet dairesi yetkisiyle ve amme alacağı niteliğiyle bankalara yazı yazılarak tahsil edildiğinin altı çizildi.

DEDAŞ ayrıntısı  

CHP’li vekil Tanal’ın imzasıyla meclise sunulan kanun teklifinin gerekçesinde, özellikle kısa adı DEDAŞ olarak bilinen Dicle Elektrik Dağıtım A. Ş.’nin sorumluluğuna verilen GAP illeri Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Mardin, Siirt ve Şırnak’ta borç sebebiyle çiftçilerin ihtiyaç duyduğu tarımsal destekleme ödemelerinden kesintiler yapıldığı kaydedildi. “Devlet tarafından çiftçiyi kalkındırmak ve üretimi artırmak amacıyla ödenecek tarımsal desteklemelerinden kimi zaman sebebi açıklığa kavuşturulmadan, haksız yere, yersiz bir şekilde kesinti yapılmaktadır. İşbu husus Anayasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil etmektedir” denildi. 

“Anayasa ihlal ediliyor”

Anayasanın “Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması” başlıklı 45’nci maddesinin hatırlatıldığı gerekçede, söz konusu maddedeki hüküm ile devlete açıkça tarımsal ürünlerin elde edilebilmesi için gerekli tedbirlerin alınması hususunda sorumluluk yüklendiği belirtilerek, şöyle devam edildi: “Burada korunan hukuki değer, tarımsal üretimin desteklenmesi ve gerekli tedbirlerin alınmasıdır. Anayasanın açık hükmüne rağmen devlet tarafından çiftçiye ödenen tarımsal destekleme ödemelerinin hiçbir incelemeye tabi olmaksızın özel hukuk tüzel kişileri şirketler ve diğer kuruluşlar tarafından bildirim üzerine kesintiye uğraması hukuka ve hakkaniyete aykırıdır.” 

“Çiftçiden kesilen tutarın 10 misli iade edilsin”

Teklifin gerekçesinde, söz konusu kanun teklifiyle, çiftçilere aktarılan tarımsal destek ödemelerinden yapılan kesintilerin yersiz ve sebepsiz olduğunun anlaşılması halinde mahsuben kesilen tutarın on mislinin çiftçiye iade edilmesi sağlanarak, çiftçilerimize yapılan ödemelere haksız yere el konmasının, Anayasal ihlallerin önüne geçilmesinin, tarımsal destekleme ödemelerinden yararlanan vatandaşlarımızın ilgili kanundan tam anlamıyla faydalanabilmesinin hedeflendiği vurgulandı.