Maraş merkezli depremlerin ardından üç yıl geçmesine rağmen deprem bölgesinde eğitim sorunları derinleşerek sürüyor. BirGün’den Feray Aytekin Aydoğan’ın haberine göre, özellikle Hatay, Maraş ve Antep’te çocuklar için eğitim koşulları her geçen yıl daha da ağırlaşıyor.
Depremden önce yaklaşık 10 bin nüfusa sahip Hatay’ın Defne ilçesine bağlı Armutlu Mahallesi’nde okul öncesi, ilkokul ve ortaokul bulunmasına rağmen, yeni mahalle imar planında okullara yer verilmedi. Rezerv alana alınan Elektrik Mahallesi’nde okul binası için alan ayrılmış olsa da aradan geçen üç yılda tek bir somut adım atılmadı. Depremde yıkılan Hacı Ali Nur Lisesi, Çekmece Yılmaz Nurlu İlkokulu gibi birçok okul binası ise hâlâ yapılmadı.
Eğitim Kesintilerle Sürüyor
Deprem bölgesindeki okullarda elektrik, internet ve su kesintileri eğitimi sık sık aksatıyor. Kış aylarında onlarca okulda ısınma sorunu yaşanırken, ulaşım hâlâ çözülemeyen temel problemler arasında yer alıyor. Çocuklar kilometrelerce uzaktaki okullara çamurlu yollar ve inşaat alanları arasından yürüyerek ya da otostop çekerek ulaşmaya çalışıyor.
Okul Yemeği de Kaldırıldı
Deprem bölgesinde yalnızca okul öncesi öğrencilerle sınırlı olan okul yemeği uygulaması, geçtiğimiz yıl “eğitimde tasarruf” gerekçesiyle kaldırıldı. Artan yoksullukla birlikte bu durum, çocukların eğitimden kopuşunu hızlandırdı.
Öğrenci Sayıları Alarm Veriyor
Veriler, tabloyu net biçimde ortaya koyuyor:
- Defne’de öğrenci sayısı deprem öncesi 36 bin iken, geçen yıl 28 bin 780’e, bu yıl ise 23 bin 991’e düştü.
- Antakya’da deprem öncesi 118 bin 406 olan öğrenci sayısı, geçen yıl 77 bin, bu yıl ise 72 bin seviyesine geriledi.
Çocuk İşçiliği Artıyor
Deprem bölgesinde çocuk yaşta işçilik hızla yaygınlaşıyor. İnşaatlarda, tamirhanelerde ve restoranlarda çalıştırılan çocuklar artık bölgenin “olağan” manzarası haline gelmiş durumda.
Bu sürecin en dikkat çekici başlıklarından biri ise Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM). MESEM’lerde çalıştırılan çocuklar okul terki istatistiklerinde yer almıyor; örgün eğitimde, okulda görünüyorlar. Böylece çocuk işçiliği verilerle görünmez kılınıyor. Haberde MESEM’ler için “okul değil, çocuk işçi merkezleri” tanımı yapılıyor.
MESEM Sayıları İki Katına Çıktı
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine göre, en büyük yıkımın yaşandığı üç il Hatay, Maraş ve Antep. Aynı üç ilde MESEM sayılarındaki artış dikkat çekiyor:
- Hatay: 5’ten 10’a
- Maraş: 4’ten 8’e
- Antep: 7’den 14’e
Üç yıl içinde MESEM sayıları iki katına çıktı.
Meslek Liseleri de “MESEM’leştiriliyor”
Geçtiğimiz yıl yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi sonrası devreye sokulan sektör içi ve sektöre entegre okul modelleri, meslek liselerinin de fiilen MESEM benzeri yapılara dönüştürülmesi olarak eleştiriliyor. Bu modelle, çocuklar 9. ve 11. sınıftan itibaren işletmelere yönlendirilerek çocuk işçi haline getiriliyor.
Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 15 Ocak’ta yayımladığı protokollerden biri, ÖZKA Lastik ve Kauçuk Sanayi Ticaret A.Ş. ile imzalanan sektör içi okul protokolü olarak öne çıkıyor. Bu uygulamalarla, çocukları gece yarılarına kadar tehlikeli işlerde çalıştıran şirketler, “eğitimin paydaşı” ilan ediliyor.
“Deprem Bölgesi Rant Alanına Dönüştü”
Haberde, deprem bölgesinin yalnızca fiziksel olarak değil, eğitim politikaları üzerinden de sermaye için bir rant alanına dönüştürüldüğü vurgulanıyor. Topraklarla birlikte çocukların da MESEM’ler ve sektör içi okullar aracılığıyla çocuk yaşta işçi haline getirildiği ifade ediliyor.
Üç yıl sonra deprem bölgesinde eğitim, hâlâ enkazın altında kalmış durumda.
Yorumlar
Kalan Karakter: